Dört Bacaklı Mücadele: Enflasyonu Düşürmenin Gerçek Yolu

Enflasyonla mücadele çoğu zaman merkez bankalarının görevi gibi görünür. Oysa realite bundan çok farklı ve karmaşıktır.  Enflasyonla mücadele; birbiriyle eşgüdüm halinde ilerlemek zorunda olan dört bacaklı bir politika mimarisine ihtiyaç duymaktadır. Bu dört bacak: olarak tanımlanabilir. Bu bacaklardan birinin ya da bir kaçının aksaması ya da dozunun artması fiyat istikrarı dengesini bozmakta, diğer bacakların etki […]

Devamını Oku

Enflasyon neden mi sonuç mu? Enflasyonu besleyen temel sorunlar

Yüksek enflasyon yaşanan dönemlerde genellikle enflasyonun sonuçlarını konuşmak magazinsel olarak daha fazla ilgi görür. Zamlanan ürün fiyatları, alım gücünün düşmesi, hayat pahalılığı ve gelir adaletsizliği gibi toplumu huzursuz eden birçok etken enflasyonun bir sonucu olarak ortaya çıkar ve tartışılır. Bununla birlikte enflasyon da aslında tek başına bir neden olmaktan ziyade birçok birleşenin bir araya gelerek […]

Devamını Oku

TÜFE Bülteni Nasıl Okunur? Enflasyonu Doğru Yorumlamanın Anahtarı

TÜİK her ayın başında enflasyon rakamlarını açıklıyor. Peki, bu rakamlar bize ne anlatıyor? Enflasyon artıyor, düşüyor ama hangi ürünler buna sebep oluyor? Aylık, yıllık, bir önceki yılın aralık ayına göre ve 12 aylık ortalamalara göre kavramları ne ifade ediyor? Enflasyona ezilmemek için maaşım ve kiram ne kadar artmalı? Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), hanehalklarının nihai tüketim […]

Devamını Oku

Enflasyon Nedir? TÜFE Nasıl Hesaplanır?

Bugün Türkiye’de bir sokak anketi yapsan ve “Türkiye’nin en önemli problemi nedir?” desen, muhtemelen cevaplarda ilk sırayı enflasyon alacaktır. Buna karşın “enflasyon nedir?” diye sorsan çok küçük bir kesim enflasyon tanımını yapabilecek, nasıl hesaplandığını sorsan cevap bulmak belki günler alacaktır. Benzer bir soruyu, geçmişte cari açığın çok büyük bir problem olarak algılandığı dönemlerde üniversitelerde verdiğim […]

Devamını Oku

Fiyat İstikrarı 4: “Enflasyon Yenilince Ne Olacak?”

Türk toplumunun çok büyük bir bölümü, fiyat istikrarının uzun süre korunduğu bir ekonomik dönemi tecrübe etmemiştir. Bu tecrübe eksikliği, fiyat istikrarının sağlayacağı faydaların yeterince anlaşılmamasının en önemli nedenlerinden biridir. Fiyat istikrarına ilişkin toplumsal bilincin yeterince gelişmemiş olması, ekonomi yönetiminde bulunan siyasetçi ve bürokratların bu hedef doğrultusunda karşılaştıkları ilk zorlukta politika değiştirmelerine güçlü bir toplumsal tepki […]

Devamını Oku

Fiyat İstikrarı 3: “Enflasyondaki Atalet Nasıl Kırılır”

Enflasyonla mücadeleyi zorlaştıran en önemli olgulardan biri toplumun neredeyse tamamının fiyat istikrarı ile henüz bir tanışıklığının olmamasıdır. Sanayicisinden hizmet sektörüne, ihracatçısından ithalatçısına, çalışanından patronuna, finansçısından sokaktaki vatandaşa ve hatta emeklisinden evdeki Ayşe teyzeye kadar kısaca toplumun tamamının fiyat istikrarının kendilerine nasıl bir fayda sağlayacağını, yaşam standartlarını nasıl yükselteceğini henüz tecrübe etmemiş olması fiyat istikrarına gidecek […]

Devamını Oku

Fiyat İstikrarı 2: “Enflasyonu düşürelim ama…”

Bir toplumu tahrip etmenin en etkili yolu, o toplumun parasını tahrip etmektir. (Lenin’e atfen W. Eucken) Yüksek enflasyon başka bir tabirle fiyat istikrarının sağlanamayışı; yatırımdan istihdama, rekabetten ahlaka, gelir dağılımından sosyal adalete ve politik istikrara kadar toplumun her kesimini etkileyecek alanlarda ciddi bir erozyona sebep olmaktadır. Bu konuları açarak konuşacağız ama en sonda söyleyeceğimizi en […]

Devamını Oku

Fiyat İstikrarı 1: “Kızılelma ve Psikolojik Güç”

Kızılelma neresi? Bu soruya daima somut cevap arayanlar onu Türk ordusunun fethedeceği yerler olarak gösterdiler. Bu yüzden bazen Beç (Viyana), Roma, Budin, Belgrad, Uyvar gibi şehirler, bazen de bu şehirlerdeki büyük kiliseler Kızılelma sayıldı. Aslında Kızılelma batı ufkunda güneş her nereden batıyorsa işte tam orasıydı. XVI. Yüzyılda Türk akıncıları oraya kadar korkusuzca gideceklerine inanıyor, Türk […]

Devamını Oku